Reçine İnfüzyonunun Uygulanması


Evet arkadaşlar kalıbı da tamamladık. Artık reçineyi kalıbın içerisine emdirmeye geldi sıra. Burada şunları söylemem gerek, kalıbın hazırlanışında anlatmıştım biz spiral boru yerine terazi hortumu [ Ayrı bir komedi :] kullandığımız için boruya delikleri kendimiz açtık. Vakum esnasında da vakum torbası esnek olduğundan delikleri kapattı. Bizde delikleri elimizle açmaya çalıştık. Orada gördüğünüz eller o delikleri açık tutmak için yani bunlar ne yapıyor demeyin sonra 🙂 Video torbalamadan önce bitiyor, malesef bizde farkedemedik kaydın durduğunu yoksa çok güzel bir video olacaktı ama olmadı işte. Kalıplama aşamalarının bittiği yerden sonrasını da kalıp hazırlık yazısında paylaşmıştım oradan da inceleyebilirsiniz.
(https://umitkirenci.wordpress.com/2011/09/13/kalip-hazirlama/)

Umarım burada anlattığım uygulama ve yöntemler projelerinde kullanacak arkadaşlara yardımcı olur. Teknik olarak da elimden geldiğince birşeyler paylaşmaya çalıştım. Bir projenin anlatımını da tamamlamış oldum.
Faydalı olmak dileğiyle…

Reçine İnfüzyon Uygulaması:

Reklamlar

Kalıp Hazırlama


Kalıp Hazırlama:

Kalıbı hazırlamak ilk yapacaklar için biraz uğraştırıcı olacaktır. En iyi sonucu almak için bence, bozulmayan bir kalıpta birkaç parça yapmalısınız. Parçanın gittikçe daha da güzel çıktığını göreceksiniz.

_____________________________________

Kalıbın içerisi güzelce temizlenir. Daha sonra kalıp ayırıcı kalıp yüzeyine uygulanır. Kalıp ayırıcı uygulandıktan sonra normalde uygun jelkot’un ayırıcının üzerine uygulanması lazım fakat biz jelkot kullanmadık. ( Jelkot’un ne olduğunu merak ediyorsanız önceki yazıyı inceleyiniz.) Kalıp ayırıcıdan sonra cam elyafının düzgün bir şekilde kalıba yerleştiriyoruz. Elyafın kalınlığını istediğiniz gibi seçebilirsiniz. Ama onunda bir sınırı olduğunu unutmayın. Biz tek kat kullandık ama sonradan çift kullanmadığımız için pişman olduk. Normalde şimdi kalıbın dış kısımlarından elyafın fazlalıkları kesilir ve kalıbın etrafından sızdırmazlık için çift taraflı bant geçilir. Bant üzerine de spiral sarma yerleştirilir. Biz spiral yerine şeffaf terazi hortumu kullandık. Daha sonra Normalde soyma kumaşı yerleştirmek gerekiyor fakat biz bulamadığımız için kullanmadık. Varsa siz boruları kapatabilecek kadar fazlalık bırakınız ve kesiniz. En sonunda da yayılma ağı serilir ve kalıp hazırlanır. Ağı sereken köşelerde ve bazı yerlerde katlanmalar olabilir, o kısımları kesip üst üst bindiriniz. Bu nokta da birşey söylemek istiyorum. Eğer sizde spiral yerine terazi hortmu kullancaksanız, hortumu iyice delin, kesin bolca ama. Çünkü vakum yaparken torba o delikleri kapatıyor ve reçine zor çekiliyor. Boruyu delik deşik edin tabiri caizse…
Geldik son aşamaya, o da vakum torbasını yerleştirmeye. Kalıba göre torba yerleştirilir biraz da boşluk bırakılır. Çift taraflı bantlara kadar getirilip kesilir. Daha sonra biz etrafına koli bandı geçtik, çünkü tamamen sızdırmaz olması gerekiyor. Artık işlemlerin büyük kısmı tamamlandı. Sıra borularda. Vakum hattında bulunana borunun iki ucundan birini kapatıyoruz. Diğer ucuna ise vakum makinesini bağlıyoruz. Biz elektrik süpürgesi kullandık, canavar gibi çekiyordu. Ama tamamen kapatmayız ağızlarını, makine çok zorlanıyor. Hafif hava çekse olur yani. Şimdi reçine hattını hazırlayacağız. Kalıbın ve parçanın şekline göre noktalar belirlenin o oralarda torbaya delikler açılır. Sonra borular içeri sokulur ve etrafı güzelce bantlanır. Sızdırmaz olduğuna emin olamamız gerekiyor. Artık tüm işlemler tamam. Makine çalıştırılıp çektiğine, reçine hattından hava emildiğine emin olduktan sonra reçine hattını hazırladığımız reçine karışımına daldırabiliriz. Artık beklemek zamanı…
Tüm kalıp aşamalarını video’ya çektik fakat makinenin şarjı bittiği için son kısımları kaydedemedik. Bizde heyecanla makineyi kontrol etmeyi unutmuşuz farkettiğimizde kalıbı çoktan hazırlamıştık. 45dk bir kayıt var elimizde. Hızlıca izlemenizi tavsiye ederim.

1. Bölüm:

2. Bölüm:

3. Bölüm

– Video hazırlık aşamasında

İnfüzyon’a hazırlık


    Kalıbı hazırladıktan sonra sıra infüzyon işlemine geldi. Kalıbın yüzeyini macunladığımız için kurumasını beklemek durumundaydık ama proje teslim gününe yaklaştığımız için fazla bekleyemedik. Macun daha uzun süre beklediğinde taslaşıyor ve daha dayanıklı bir katman oluşuyor. Bunu neden söylediğimi projenin son kısmında daha iyi anlayacaksınız.

—İnfüzyona Hazırlık—

Artık infüzyon hazırlıklarına başlayabiliriz. Tüm malzemeler ve kalıp hazır. İnfüzyon işleminde kullanacağımız malzemler şöyle:
-Reçine
-Sertleştirici
-Hızlandırıcı
– Kalıp Ayrıcı
– Jelkot
– Takviye Malzemesi
– Çift Taraflı Bant
– Spiral Sarma
– Plastik hortum
– Soyma Kumaşı
– Reçine yayılma ağı
– Vakum torbası

Tüm malzemeleri tedarik ettikten sonra işleme  başlayayabiliriz. İşlemi anlatmadan önce yukarıda sıraladığım malzemeleri tek tek tanıtacağım ve projemizde alternatif olarak ne kullanıp kullanmadığımı belirteceğim. Çünkü bazılarını temin etmek bizim için zor oldu kimiside pahalıydı. Bizde elimizdeki kullanacak birşeyler yapmaya çalıştık.

  • Reçine:
    Kürlendiğinde tam sert forma dönüşen, yüksek molekül ağırlıklı sıvı organik polimer maddelerdir.
  • Sertleştirici:
    Teknik anlamda başlatıcılara verilen isimdir.Reçine veya jelkotlara ilave edildikten sonra reçine içindeki hızlandırıcı (promotör) ile etkileşerek aktif oksijen radikali açığa çıkartarak sertleşme reaksiyonunu başlatırlar.

    Sertleştirici oranı %0,2–3,0 arasında kullanılan reçine, katalizörün konsantrasyonuna göre büyük değişlik gösterir. Yüksek sertleştirici oranı hızlı jel süresi verir. Örneğin MEK-P, BPO vb.

    Sertleştiriciler kullanıcılar arasında katalizör olarak da ifade edilmektedir.

  • Hızlandırıcı:
    Reçine ile karıştırıldığında, reçinenin içindeki katalizör ile arasındaki kimyasal reaksiyonu ve polimerizasyonu hızlandıracak olan bir malzemedir. Hareket verici (Promoter) olarak da tanımlanır.
  • Kalıp Ayırıcı:
    Kalıbın yüzeyine uygulandıktan sonra kalıp ile ürün arasında bariyer oluşturarak alınacak ürünün kalıba bağlanmasını-yapışmasını engelleyen vaks veya polimer esaslı madde.
  • Jelkot:
    Özel amaçlı poliester reçinesi esaslı, üstün özelliklere sahip, renkli veya şeffaf üst katmanı oluşturan maddedir. Jelkot kompozit ürünlerin en önemli bileşenidir. Jelkot kompozitin yüzeyinde bir kalkan olarak, ürünü sert kimyasallardan, hava koşullarından ve aşınmaya karşı korur. Ayrıca herhangi bir ürünün veya bir bölümün görünür yüzü olduğu için kozmetik açıdan önem taşımaktadır.
  • Takviye Malzemesi:
    Kompozit ve laminantlarda kullanılan sıvı matris (reçine)’yi desteklemek için kullanılan elyaf malzemelere verilen genel isim.
  • Çift Taraflı Bant:
    Vakum işlemi esnasında sızdırmazlık sağmalak için kullanılan, iki tarafıda yapıştırıcı özellikte bir bant çeşidi.
  • Soyma Kumaşı:
    Naylon, teflon, silikon veya poliester esaslı çıkartılabilir, yapışmaz kumaş türü. Laminatın son katının üzerine uygulanır ve sertleştikten sonra çıkartılarak, ürüne düzgün ince dokulu yüzey kazandıran malzeme.
  • Reçine Yayılma Ağı:
    İnfüzyon uygulamasında reçinenin homojen olarak yayılmasını sağlayan ağ yapısındaki malzeme.
  • Vakum Torbası:
    Vakum torbalama ve vakum reçine infüzyon yöntemlerinde yatırmanın üzerine yerleştirilen genelde naylon yapıda yüksek uzama ve dayanıma sahip film.
( KAYNAK: http://www.poliya.com.tr/ )
 

Projede işlemde kullanılacak gerçek malzemelerin bir kısmı kullanamadık , bir kısmını da ise benzeri ürünlerden faydalandık.
Örneğin;

– Soyma Kumaşı kullanmadık: Bu durum üründen vakum torbası ,hortum, ağ gibi ürünleri daha zor çıkarmamıza neden oldu. O kumaşı Balıkesir’de bulamadık, internetten alıp getirmek için ise zamanımız olmadı.

– Spiral sarma kullanmadık: Onun yerine terazi hortumu denen, şefaf esnek plasktikteki hormu kullandık. Spiralin heryerinden hava girebileceği için mükemmel çalışıyor. Biz de eşit ve sağlıklı vakum yapabilmesi için hortumun belli yerlerine falçata ile kesikler attık,delikler açtık. Bilginiz olsun mümkün olduğunca sık ve büyük yarıklar açın sonra emiş zorlanıyor.

– Yayılma ağı: Bunu için ise profesyonel bir ürü yerine, dış cephe izolasyoncunların sıvayı izolasyon köpüğüne tutturmak için kullandığı yayılma ağına çok benzeyen bir ağ kullandık. Sorunsuz bir şekilde çalıştı. Nalburlarda bulabilirsiniz.

Kalıbın Yapımı


Balıkesir Demirciler çarşısında bir paket, ( 20 adet ) stropor aldıktan sonra kalıbın makietin ölçülerine göre bir kütük hazırladık. Bu da stroporları, ağaç tutkalı ile yapıştırarak yaptık. Gayet sağlam oldu. Eğer tutkalı çok ince film şeklinde sürerseniz çok hızlı kuruyor.

Artık kalıbı oymaya başlayabiliriz. Hocamızın bize verdiği 1/72 tekne maketinin kalıbını çıkartmamız gerekiyordu. Bu ölçek bize çok küçük geldi ve daha büyüğünü yapalım dedik. 1/36’da karar kıldık ve ölçleri almaya başladık. Elimizde teknenin 3D modeli olmadı için ölçü almak bir işkenceye dönüştü. En sonunda modelin alçı kalıbını alalım dedik en azından ölçü almamız kolaylaşır. Onca işin arasında tekne maketinin birde alçı kalıbını çıkardık. Bu şekilde ölçü almamız daha kolay oldu. Zaten hepsini almak mümkün değil, temel ölçüler alıp, gerisini göz ve el koordinasyonuna bırakıyorsunuz. 🙂

Kalıbı hazırlarken kullandığımız malzemeler;
-Falçata
-Tornavida
-Tel Fırça ( Kaba yüzeyleri çok güzel yumuşatıyor.)
-Boya Fırçası: Tozları temizlemek için

Kalıbın hazırlanış aşamaları:

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Kalıbın hazırlanışında karşılaştığımız önemli bir problem o eğimli bölgeleri nasıl düzgün bir şekilde yapacağımızdı. Onun için de, önce CNC tezgaz işler gibi, belirlediğimiz ölçülerde kademe kademe belirli yüksekliklerde oyuklar açtık. Merdiven gibi bir yüzey oluştu diyebiliri. O noktadan sonra işe tel fırça girdi ve resimde gördüğünüz güzel yüzeyi oluşturdu. Eğimi nasıl tutturdunuz derseniz, el ve göz koordinasyonuyla tabiki 🙂

Sonunda kalıbı hazırladık !


Kalıbın son Hali         Sonunda vakum infüzyon uygulayacağımız kalıbı hazırladık. Artık sınavların da bitmesiyle bu konuya  ağırlık vereceğim. Çünkü benim için önemli bir proje bu. Her baktığımda kalıbı daha çok beğenir oluyorum 🙂  Genel konu hakkında birşeyler yazmıştım. Artık projenin içine girmenin vakti geldi de geçiyor…

        İlk olarak bu kalıbın nasıl yapıldığını anlatarak başlayalım…

Kompozit Malzemeler: Geleceğin malzemesi mi ?


_______Günümüzde, sağladığı faydalar neticesinde gittikçe önem kazanan, etrafımızdaki birçok alet,araç ve otomobillerde de sıklıkla gördüğümüz kompozit malzemeler geleceğin mazlemesi olacak gibi geliyor bana. Bu illa ki karbon fiber, cam elyaf ve reçine ile hazırlanan kompozit malzemelerle değil, bu alanda gerçekleştirilecek Ar-Ge faliyetleri ile gelecekte keşfedilecek farklı malzemelerle de gerçekleşebilir. Çünkü adı üzerinde kompozit malzemeler, faklı özellikteki malzemelerin çeşitli özelliklerinden faydalanılarak, çeşitli yöntemlerle malzemelerin bir araya getirilmesiyle oluşan ve tüm özellikleri bir arada taşıyan malzemeye denir.
3D vakum infüzyon _______Durum bu olunca demek oluyor ki ben istediğim özellikte malzeme elde edebilirim. Bu gerçeğin cazibesinden olacak ki insanlar bu özelliğin farkına varmaya başladılar ve gelişen teknoloji ile kompozit malzemeler iyice hayatımıza girer oldu.  Önceleri daha basit ve tehlike arzetmeyen uygulamalarda tercih ediliyordu gördüğüm kadarıyla. Örneğin; su depoları. Hepimiz eski su depolarını hatırlarız. Hani Anadol arabamız vardı, kaportasını eşekler yiyor diye dalga geçilirdi. Orada sadece kaplama açmaçlı kullanılıyordu. Tehlike arz etmeyen diyorum çünkü artık uçaklarda da kompozit malzemeler kullanılır oldu. Bu da, bu alandaki çalışmaların ne safhaya geldiğinin bir göstergesi kabul edilebilir. Bence bu güne kadar geçikmesinin nedenlerinden birisi şu olabilir. Eskiden kompozit malzemelerin mekanik özellikleri hakkında çok bilgi sahibi değildi insanlar. Temel olarak birşeyler söylenebiliyordu
( Resim : Poliya Poliester ) belki ama örneğin; yorulma dayanımı hakkında eski teknolojiyle ne söylenebilirdi ki! Metallerin bile yorulma dayanımı olduğu yakın geçmişte uçak kazalarıyla farkedilmedi mi ? Ayrıca üretim teknolojileri de sınırlıydı.
_______Mekanik özellikler anlamında son yıllarda hızla gelişen FEA (Sonlu Elemanlar Analizi) programları sayesinde bu malzemelerin de bilgisayar ortamında analizlerinin yapılabilmesiyle, tüm özellikleri tahmin edilebilir hale geldi ve bu sayede uçaklar gibi çok kritik öneme sahip bir araçta kullanabilir hale gelindi. Buna örnek Boeing 787 uçağı verilebilir. Kompozit malzemeden imal edilen ilk uçak olma özelliğine de sahipti. ( http://tr.wikipedia.org/wiki/Boeing_787 ) Günümüzde kompozit malzemeler havacılık sektöründe daha çok kullanılmaya başlandı.

Boeing 787

_______Kısaca daha çok göreceğiz bu malzemeleri hayatımızda. Kim istemez ki hem hafif hem dayanıklı hemde ucuz bir malzeme olsun. En önemlisi istediği özelliklerde.